Deri içinde
yerleşen melanosit denilen renk yapıcı hücrelerin oluşturduğu,
gelişimsel anomalilerdir. Çok yaygın görülür ve beyaz deri
rengine sahip insanların deri yüzeyinde ortalama olarak sayıları
16 'yı aşabilir. Benler değişik boyut ve şekilde olabilir.
Konjenital veya doğumdan sonra ortaya çıkabilir, geç erişkin
yaşlarda da yeni benler oluşabilir. Güneş ışınları, gebelik,
travmalar, infeksiyöz hastalıklar gibi bazı faktörler, benlerin
ortaya çıkmalarında ve gelişmelerinde rol oynayabilmektedirler.
Bazı hastalarda
benler çok sayıda ve çok yaygın bir şekilde görülürler. Bu
gibi olgularda nevik bir yapı, ben oluşumuna yatkınlık söz
konusudur. Benlerin önemli tiplerini şu şekilde sıralayabiliriz:
- Konjenital/basit tip ben: Doğuştan beri mevcut olup, büyüme eğilimi olabilir, malinleşme riski vardır. Düz veya deriden hafif kabarık lezyonlardır.
- Akkiz ben: Geç çocukluk çağında ve erken ergenlik döneminde gelişir.
- Jonksiyonel ben: Kahverengi veya siyah düz kılsız benlerdir. Büyüklükleri 1mm ile 1 cm arasında değişir. Çocukluk çağlarında daha çok görülse de erişkin yaşlarda da oluşabilir. Deri ve mukozanın herhangi bir yerinde olabilir.
- Dermal sellüler ben: Deriden kabarık ve kıllı olabilir, genelde açık kahverengi veya deri rengindedir, yüz ve saçlı deride yaygındır.
- Kompound (birleşik) ben: Dermal sellüler ve jonksiyonel benlerin karışımıdır.
- Nevüs spilus: Büyük ve benekli açık kahverenkli ben olup nadir görülür.
- Displastik nevüs sendromu: Çok sayıda düzensiz kenarlı ve pigmantasyonlu benler mevcuttur,ailesel olabilir, malin melanoma dönüşüm riski vardır.
- Juvenil melanom: Çocukluk çağında görülür, turuncu pembe nodül veya plak tarzındadır.
- Mavi ben: Saçlı deride el ve ayaklarda mavimsi nodül olarak görülür.
- Mongol lekesi: Büyük,düz,grimsi mavi renkte plak halindedir,doğumda bel veya kalça bölgesinde görülür, zamanla kaybolabilir.
- Ota nevüs: Yüz ve boyunda düz mavi gri alanlar olup asyalılarda sıktır.
Halkımızın
genelde ben dediği nevüslerin tedavi edilmesi için genellikle
cerrahi yöntemler uygulanır. Halk arasında benlerin cerrahi
müdahalesinin kansere yol açtığı fikri yaygın olup, bu tamamen
yanlış bir inanıştır. Mevcut bir bende malin melanomadan
kuşkulanılıyorsa, ben devamlı travmaya maruz kalıyorsa (kemer
yerleri, sakal traşında devamlı kesilme vb.), kozmetik nedenlerle
kişi rahatsız oluyorsa cerrahi müdahale yapılabilir. Mevcut
benlerin her altı ayda bir doktor kontrolüne tabi tutulması
uygundur. Ailesinde malin melanom öyküsü olanların,olmayanlara
göre daha çok melanom riski taşıdığı ve bunların normal
popülasyona göre 10 kat fazla olduğu unutulmamalıdır. Hastalara
güneş ışınlarının tehlikesi öğretilmeli, kapalı giyinmesi,
spor faaliyetlerini kapalı ortamlarda yapmaları ve günlük hayatta
güneş koruyucu kullanmaları (SPF 50 ve üstü) önerilmelidir.
Mevcut bir melanositik bende renk koyulaşması, sınırların
düzensizleşmesi, deriden kabarması, yara oluşumu gibi belirtiler
oluştuğunda derhal bir dermatoloğa gidilmelidir. Malin melanoma en
habis deri tümörü olup,açık tenlilerde ve güneşe fazla maruz
kalanlarda daha kolay ortaya çıkabilmektedir.

Hiç yorum yok:
Yorum Gönder